Suezkanaal-crisis, 1956

In Egypte was sinds 1952 Gamal Abdel Nasser aan de macht. Hoewel zeer zeker geen sovjet aanhanger, integendeel, zocht Nasser economische en militaire steun bij de Sovjet Unie ťn bij de USA. De vriendschap met de SU betekende wel dat de USA de hulp o.a. bij het aanleggen van de Assoean dam stopzette. Dit zette veel kwaad bloed bij Nasser.

In 1956 kwam dit tot een uitbarsting. De Engelsen die nog de zone langs het Suezkanaal bezaten en bezet hielden, droegen deze over aan de Egyptenaren. Tot grote woede van de Engelse premier Anthony Eden, besloot Nasser het kanaal te nationaliseren en onder directe Egyptische controle te brengen. Eden besluit tot een militair ingrijpen - bang voor een nieuwe appeasement politiek -, met steun van de Fransen en IsraŽl. De Fransen hadden met Nasser nog een appeltje te schillen in verband met de vermeende steun van Nasser aan de nationalisten in Algerije. IsraŽl deed mee omdat zij haar veiligheid bedreigd zag door de permanente controle van Egypte over het kanaal.

Op 29 oktober 1956 vielen de Israeli's aan. Hun succes was verrassend, al duurde het twee dagen voordat de Fransen hun te hulp kwamen. Toen daalden Franse vliegtuigen neer op de luchthavens van IsraŽl, zij beschermden de steden in samenwerking met de IsraŽlische luchtmacht, die was versterkt met 36 Franse MystŤre-straaljagers. Het waren Franse toestellen die water en benzine uitwierpen voor de troepen van Mosje Dajan, die in de woestijn opereerden. Zij bombardeerden de Egyptische divisies en mitrailleerden de tanks van Nasser in de Nijldelta. De kanonnen van hun oorlogsschepen dreven de Egyptenaren langs de kust, in de Gaza-strook vooral, uiteen.

De actie mislukt grotendeels, omdat de grootmachten niet doen wat van hun verwacht werd nl. hun potentiŽle bondgenoten steunen. Vooral de USA liet het tegenover Engeland, Frankrijk en IsraŽl afweten. De SU steunde Egypte. Chroestsjov had zelfs gedreigd met het sturen van Russische 'vrijwilligers' indien de Engelsen en Fransen de kanaalzone binnen zouden vallen. Ook stonden de meeste andere Derde Wereld landen achter Egypte. Deze landen zagen in het optreden van Engeland en Frankrijk niets anders dan het imperialisme in een nieuwe gedaante. De agressoren worden gedwongen hun troepen terug te trekken. Nasser bleef de controle over het kanaal uitoefenen. Hij beloofde dit op onpartijdige basis te doen, maar hij ging voort met het verbieden van de toegang aan IsraŽlische schepen.


terug