George Kennan ('X'), "The sources of Soviet conduct", Foreign Affairs, juli 1947.

Rusland is door de revolutie van 1917 het centrum van de communistisch-marxistische partijen in heel de wereld geworden. Deze partijen streven naar een revolutionaire maatschappij verandering waarin het individu ten achter zal staan bij de gemeenschap. De produktie van goederen zal het centrale punt in deze gemeenschap zijn, die zich moet richten op het algemeen welzijn. Particuliere belangen in het produktiestelsel achten deze [partijen verderfelijk: zij zullen leiden tot onderdrukking, oorlog en imperialisme. Rusland zal in de komende wereldrevolutie de stuwkracht zijn en er zal geen vrede kunnen bestaan totdat de gehele kapitalistische maatschappij ten onder is gebracht.

De Sowjetleiders streven daarom naar de gewelddadige omverwerping van de bestaande ordening. Zij willen de wereldrevolutie desnoods met geweld doorvoeren. Daarom zijn zij zelf imperialistisch en de communistische invloed kan slechts door 'indamming' [containment] tegengehouden worden.

Maar wij hebben gezien dat het Kremlin op ideologische gronden geen haast hoeft te maken met het verwezenlijken van zijn doelstellingen. De leer van Lenin zelf schrijft grote behoedzaamheid en wendbaarheid voor bij het nastreven van communistische doelstellingen. En die voorschriften worden weer versterkt door de lessen van de Russische geschiedenis: de eeuwen van duistere gevechten tussen nomaden over uitgestrekte vlakten waar men zich niet kan verschuilen. Hier zijn voorzichtigheid, wendbaarheid en misleiding de eigenschappen waar het op aankomt. En hun betekenis wordt door de Russische of Oosterse geestesgesteldheid zonder moeite op waarde geschat. Daarom ziet het Kremlin er niet tegen op, te wijken voor overmacht. En omdat het niet gebonden is aan een tijdschema raakte het niet in paniek bij zo'n noodzakelijke terugtocht. De politieke actie van het Kremlin is een vloeiende stroom. Hij is almaar in beweging, overal waar dat kan, in de richting van het gestelde doel. En het voornaamste doel is, er zeker van te zijn dat alle nissen en uithoeken in het bassin van de wereldmacht worden opgevuld. Ontmoet hij onoverkomelijke hindernissen, dan aanvaardt hij die filosofisch en past zich aan.

In het licht van het bovenstaande wordt duidelijk dat de Sowjetdruk tegen de vrije instellingen van de Westerse wereld iets is dat kan worden ingedamd door bekwame en waakzame toepassing van tegenmacht op een reeks van steeds wisselende geografische en politieke punten. Punten die overeen komen met de verschuivingen en wendingen van de Sowjetpolititek.


terug