De Domino-theorie

Naar aanleiding van de door het Congres geweigerde steun aan een directe interventie in Vietnam door de VS (onder andere geweigerd door de Texaanse senator Lyndon B. Johnson) probeert Eisenhower duidelijk te maken op een persconferentie dat Zuid Oost AziŽ net een rij domino-stenen is. Zodra er een zou vallen (voor het communisme) dan zou heel ZO AziŽ in handen van het kwaad geraken. Vanuit deze opvatting ging Ike op zoek naar bondgenoten, mn. Thailand, Frankrijk, Engeland, AustraliŽ en Nieuw Zeeland. Om alleen materiaal te leveren en de beoogde bondgenoten de strijd te laten leveren ging ook de bondgenoten in spe te ver.

Sinds de nederlaag van de Fransen bij Dienbienphoe in 1954 nam de betrokkenheid van de VS toe. Enige kleine atoombommen laten vallen zoals Nathan Twining (chef staf van de luchtmacht) voorstelde, was voor Ike onaanvaardbaar, maar een conventioneel ingrijpen was nog wel het overwegen waard, mits gesteund door de Britten. Churchill weigert en vervolgens boycot de VS de besprekingen in GenŤve. Vooral het optreden van de radicale premier van Frankrijk MendŤs France en de Chinese premier Chou En-lai doet een wapenstilstand tot stand komen, samen met een regeling over de toekomstige situatie. Op voorstel van de oude Molotov wordt de zeventiende breedtegraad als demarcatielijn getrokken tussen Noord en Zuid Vietnam. Vrije verkiezingen onder toezicht van de Verenigde Naties konden de goedkeuring van de USA wel wegdragen... althans voor het moment.

Dulles en anderen beraamden nog allerlei plannen voor een invasie in Noord Vietnam. Zij hadden het idee dat Ho Chi Min de aangekondigde verkiezingen gemakkelijk zou kunnen winnen. En dat moest toch voorkomen worden!

Met de Geneefse Accoorden (1954, 20 juli) was de New Look op zijn gat gegaan. Dulles moest omzien naar een nieuwe strategie in de internationale politiek, die de USA de nodige flexibiliteit zou kunnen geven. De eerste stap was de oprichting van de ZOAVO (SEATO) de Aziatische tegenhanger van de NAVO. Volgens Ambrose niets minder dan een oprekking van de good old Monroe Doctrine. Vooral de afwezigheid van India, Birma en IndonesiŽ was pijnlijk voor de USA.

Dulles bleef tegenover het Congres vasthouden aan steun in de vorm van bommen en niet in de vorm van troepen. De tweede poot van de politiek van Dulles in ZO AziŽ was het ondersteunen van een door haar erkende regering in Zuid Vietnam. Dulles leed echter aan een vorm van bijziendheid: hij zag in het oprechte streven van revolutionaire nationalisten steeds opnieuw de hand van Moskou. Sociale verandering in de Derde Wereld werd door de Amerikanen opgevat als Communistische agressie ("American policy was designed to create maximum change behind the Iron Curtain and to prevent it elsewhere. On both counts, this nation placed itself in opposition to the fundamental political and military realities of the age," aldus Norman Graebner). In de kwestie Vietnam betekende dit steun van het reactionaire regime van Ngo Dinh Diem, die vooral gesteund werd door grootgrondbezitters en Franse plantagebezitters.

Van verkiezingen kon volgens Dulles geen sprake zijn, omdat het volk van Zuid Vietnam geen echte keuze kon maken, omdat zij niet kon weten wat het alternatief wat Ho Chi Min voorstond nu precies inhield... Brinkmanship mocht dan wel Noord Vietnam verloren hebben, dat wilde niet zeggen dat de dominotheorie ook werkelijkheid moest worden. De USA gaat dan ook Diem voorzien van een geweldige hoeveelheid geld en materieel.


terug