Chronologie van de Koude Oorlog

1941 Roosevelt komt met zijn redevoering over Vier Vrijheden, waarin dictators die de vrijheid bedreigen de wacht wordt aangezegd. Churchill en Roosevelt stellen het Atlantisch Handvest op waarin zij beloven geen territoriale veroveringen na te streven.
1943 Conferentie van Teheran waarbij voor het eerst tussen Stalin, Churchill en Roosevelt elkaar ontmoeten. Inzet van de discussie was de invasie van NormandiŽ gekoppeld aan een aanval van de Sovjet Unie tegen nazi-Duitsland. Tegelijk werd gesproken over eventuele operaties van de Russen tegen Japan en de noodzaak om na de oorlog te komen tot een internationale vredesorganisatie .
1944 Afspraak tussen Churchill en Stalin over de verdeling van invloedssferen in Oost-Europa
1945 4 - 11 februari:Conferentie van Jalta. Het voorstel om Berlijn in vier zones te verdelen wordt tijdens deze conferentie aanvaard.
8 mei: Duitse capitulatie; Duitsland wordt bezet door de Geallieerden.
juni: oprichting Verenigde Naties
17 juli - 2 augustus: Conferentie van Potsdam. Nog tijdens de conferentie wordt Churchill vervangen door Attlee, die de verkiezingen in Engeland ten koste van Churchill heeft gewonnen. Truman informeert Stalin over de de atoombom.
augustus: VS gooien atoombommen op Hiroshima en Nagasaki. Begin van de wapenwedloop tussen VS en SU.
13 augustus: De Sovjetunie gaat accoord met de verdeling van Duitsland in bezettingszones en van Berlijn in sectoren.
1946 Churchill houdt zijn Fulton-speech en laat het IJzeren Gordijn zakken.
Op 21 april wordt de Socialistische Einheitspartei Deutschlands (SED) opgericht. Het verzet van de SPD afdeling in het westelijk deel van Berlijn onder leiding van Kurt Schumacher mocht niet baten. In de sovjet-zone worden de afdelingen van KPD en SPD opgeheven.
Opstand in Griekenland onder leiding van de Griekse communisten. George Kennan waarschuwt voor de agressie van de SU, Wallace waarschuwt voor de gevolgen van een hard optreden tegenover de SU.
1947 Op 1 januari voegen de VS en Gr.-BrittanniŽ hun bezettingzondes in Duitsland samen tot Bizonia. Mr 'X' (George Kennan) gebruikt voor het eerst de term containment. Afkondiging van de Trumandoctrine. Introductie van het Marshall-plan en afwijzing door de SU van de aangeboden hulp. De Cominform wordt opgericht.
1948 In februari vindt er een staatsgreep door de Tsjechische communistische partij.
In maart verlaat de Sovjet-Unie de Geallieerde Controleraad. Het gemeenschappelijk bestuur over Duitsland komt hiermee ten einde. De Koude Oorlog is definitief een feit. 

De VS en Gr.-BrittanniŽ overleggen over een geldhervorming in de door hen gecontroleerde zones. 
Op 20 juni wordt de D-Mark ingevoerd, gevolgd door een Oostduitse Mark in de Sovjet-zone. Als de D-Mark ook in West-Berlijn wordt ingevoerd gaat Stalin over tot de 
Blokkade van Berlijn (24 juni 1948- mei 1949). De VS onderhoudt een luchtbrug met Berlijn. 
JoegoslaviŽ verlaat de Cominform.
1949 Op 25 januari wordt  de COMECON opgericht.

In april wordt door de VS samen met de Westeuropese landen de Noordatlantische Verdragsorganisatie opgericht. Duitsland is vooralsnog geen lid. 
Uiteindelijk heft Stalin op 12 mei de blokkade van Berlijn op. 
De Bondsrepubliek Duitsland  (BRD) wordt op 23 mei opgericht. Enkele maanden later volgen de eerste verkiezingen. Konrad Adenauer wordt de eerste bondskanselier van de BRD. De basis voor het Wirtschaftswunder is gelegd.
Op 25 september treedt het Bezettingsstatuut in werking.
Op 7 oktober wordt de Duitse Democratische Republiek (DDR) uitgeroepen, waarvan Wilhelm Pieck de president wordt, maar partijleider Walter Ulbricht de touwtjes in handen heeft. 
De SU ontwikkelt de atoombom. Uitroeping van de Volksrepubliek China onder leiding van Mao Zedong. 

1950 In juni breekt de Korea-oorlog (1950-1953) uit. Als antwoord op de communistische dreiging formuleert Paul Nitze voor de National Security Council een vernieuwd veiligheidsbeleid, waarbij de containmentpolitiek vooral in militaire termen wordt gegoten. Hij legt dit neer in het rapport NSC-68.
Ondertussen ondertekent Oost-Duitsland op 6 juli het verdrag van GŲrlitz waarin de DDR de Oder-Neissegrens erkent. De Bondsrepubliek wordt twee dagen later buitengewoon lid van de Raad van Europa.
1951 In het voorjaar wordt op 18 april de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal opgericht. Als snel volgt dan in september een verdrag tussen de regeringen van West- en Oost-Duitsland waarin het interzonaal handelsverkeer wordt geregeld.
1952 De Republikeinen winnen in 1952 de presidentsverkiezingen dankzij de grote populariteit van oorlogsheld Eisenhower ('Ike'). Hij liet de buitenlandse politiek grotendeels over aan de communistenvreter John Foster Dulles.
Stalin komt met het voorstel om de BRD en de DDR te herenigen in een neutrale staat Duitsland. Deze Stalin-nota wordt door het Westen afgewezen: geen vredesverdrag zonder vrije verkiezingen.
Tussen de westerse geallieerden en de Bondsrepubliek wordt het Deutschlandvertrag gesloten dat tegelijk gekoppeld wordt aan de ondertekening van het verdrag voor een Europese defensiegemeenschap in Parijs.
In augustus treedt de BRD toe tot het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank.
1953 Op 5 maart overlijdt Stalin. De Nieuwe Koers van de SED leidt in juni tot onrust die uitmondt in een Opstand in Oost-Berlijn. Machtsstrijd in SU, waarbij Chroesjtsjow de macht naar zich toetrekt. SU ontwikkelt de waterstofbom.
Tussen Noord- en Zuid-Korea wordt in juli een wapenstilstand gesloten.
1954 De Fransen leiden een smadelijke nederlaag tegen de Vietnamezen bij Dien Bien Phu. Voor de VS het sein om een nieuwe politieke doctrine te ontwikkelen: de dominotheorie. De Amerikaanse betrokkenheid in Vietnam neemt een aanvang.
1955 Tien jaar na Potsdam wordt geprobeerd om in GenŤve de verhoudingen tussen de SU en de VS uit het slop te trekken zonder veel resultaat.
1956 XX-ste Congres van de CPSU, waar Chroesjtsjow onthullingen doet over het regime van Stalin.
Als uitvloeisel van het XX-ste Congres werd ook besloten de COMINFORM op te heffen.
Suez-crisis breekt uit. In Polen en Hongarije komt de bevolking in opstand.
1957 Lancering van Spoetnik I op 4 okotber 1957 door de SU, al snel gevolgd door Spoetnik II en III. Doctrine van vreedzame coŽxistentie.
1958 In november stuurt Chroesjtsjov aan op een confrontatie met het westen. In een ultimatum eist hij dat West-Berlijn binnen zes maanden door de geallieerden is ontruimd.
In december lanceren de VS hun eerste raket als antwoord op de Russische Spoetniks.
1960 Breuk tussen Moskou en Peking na Conferenties in Boekarest en Moskou. De Chinese partij-ideoloog Teng Hsia-ping wijst de vreedzame coŽxistentie politiek af. Duizenden technici worden door de Sovjet Unie teruggeroepen.
In mei meldt Moskou dat een Amerikaans spionage vliegtuig is neergehaald. De VS ontkennen, maar als de piloot Gary Powers van de U2 voor de camera's verschijnt heeft dat geen zin meer.
1961   Kennedy treedt aan als president. Hiervoor had hij een ontmoeting met Chroestsjov.
Invasie in de Cubaanse Varkensbaai door CIA gesteunde Cubaanse ballingen. De CIA beraamt plannen om Castro te vermoorden.
Bouw van de Berlijnse Muur. De regering van de DDR noemt dit een 'anti-fascistische beschermmuur'. Dramatische beelden van mislukte vluchtpogingen zullen jarenlang de publieke opinie tegen de DDR innemen.
1962 Rakettencrisis rond Cuba. Politiek van brinkmanship.
1963 Kernstopverdrag tussen Verenigde Staten en Sovjet-Unie, waarbij bovengronds kernproeven werden verboden.  Ook Groot-BrittanniŽ slot zich bij deze Test Ban Treaty aan, maar Frankrijk weigerde het verdrag te ondertekenen, vooral omdat het op dat moment nog niet kon beschikken over een eigen atoomwapen
China veroordeelt de politiek van vreedzame coŽxistentie. Het leidt tot een breuk tussen de Sovjet Unie en China. Groeiende spanning langs de Chinees - Russische grens.
Bezoek van Kennedy aan Berlijn.
1964 Val van Chroesjtsjow. Breznjew, Kosygin en Podgorny nemen de macht over.
Betrokkenheid van VS met oorlog in Vietnam sterk neemt toe.
China laat zijn eerste atoombom ontploffen.
1968 Praagse Lente onder leiding van Alexander Dubcek.
Inval in Tsjechoslowakije door troepen van het Warschau Pact.
Non-proliferatieverdrag.
1970 Stakingen in Polen. Val van Gomoelka
In augustus sluiten de Sovjet Unie en de BRD het Verdrag van Moskou. 
1971 Aanvang van de ping-pongdiplomatie tussen China en VS. 
Op 3 mei wordt Walter Ulbricht vervangen door Erich Honecker.
In september komt het Viermogendhedenakkoord over Berlijn tot stand.
1972 Amerikaanse president Nixon naar Moskou. SALT-I komt tot stand waarin de aantallen kernwapens in Oost en West beperkt worden.
De DDR en de BRD besluiten elkaar in het Basisverdrag wederzijds ter erkennen, waarna zij het jaar daar op volgend beiden lid worden van de Verenigde Naties.
1975 Slotacte van Helsinki.
Communistische machtsovername in Angola en Zuidoost AziŽ.
1979 SALT-II tussen Jimmy Carter en Breznjew. 
In december komt in het NAVO-dubbelbesluit tot stand.
Russische inval in Afghanistan.
1980 Stakingen in Polen. Val van Edward Gierek en oprichting van vrije vakbonden.
1981 Oprichting van de vrije vakbond Solidariteit in Polen. In Polen kondigt generaal Jaruzelski de staat van beleg af.
Ronald Reagan is de nieuwe president van de Verenigde Staten. Met zijn pleidooien voor invoering van de neutronenbom en het Star Wars project gaat de bewapeningswedloop een nieuwe fase in.
1982 Verbod van Solidariteit. Breznjew overlijdt. Andropow wordt secretaris-generaal van de CPSU.
1984 Andropow wordt na zijn overlijden opgevolgd door Tsjernenko
1985 Tsjernenko  gaat dood. Gorbatsjow volgt hem op, die een hervorming van het communisme aankondigt. Gromyko wordt president van de SU, Sjevardnadze wordt de nieuwe minister van buitenlandse zaken.
1987 Begin van perestroika en glasnost.
1989 Russen verlaten Afghanistan.   Vanaf begin mei komt een grote stroom vluchtelingen uit de DDR op gang naar de BRD. Op 9 november gaat de Muur open. Afbraak van Berlijnse muur. Desintegratie communistische partijen in Oost-Europa.
terug